13 Nis 2018

DONAŞA YAYLASINDAN SARIMEŞE’YE PARTALLARIN GÖÇÜ..! "Abbas KUL "



DONAŞA YAYLASINDAN SARIMEŞE’YE
PARTALLARIN GÖÇÜ..!


İnsanda ki ait olma duygusu gelmişi, geçmişi yaşadığı mekanı ile ilgili sorgulamaları birlikte getirir.İnsan yaşamı boyunca soruların cevabını arar sorar, araştırmaya çalışır. Böyle bir hikayeyi sizlere aktarmaya çalışacağım..
On yıl öncesiydi. Akşam dar vakit, okuldan yeni gelmiştim. Telefonum çaldı. Arayan Turhal Milli Eğitim Müdür yardımcısı yeğenim Faruk yıldız. Hal hatırdan sonra. Faruk Yıldız:
“Abi bir misafirim var. Misafirim benim tavsiyem üzerine sizinle görüşmek istiyor. Araştırdığı bir konu var. Konu hakkında bilgin olabileceği düşüncesi ile bir araya gelelim istiyor,müsait misin ” şeklinde bir istek de bulundu.Bende buyurun diyerek görüşme talebini kabul ettim. Bir saat sonra misafirlerim geldi. Gelenler Faruk ve yanında iki kişi. Hoşbeş den sonra, Faruk Yıldız; “ Bu arkadaş Amasya’lı. Amasya’nın Aydınca Kasabası eski adı Efte yeni adı Sarımeşe Köyünden Almanya da ikamet ediyor. Geçmişinin bizim köyden geldiği bilgisi üzerine araştırma yapıyor. Konuyu kendisi anlatırsa daha iyi anlaşılır” diyerek sözü misafirim Fedai Koç’a verdi.
Fedai Koç ”Omzun da sazı, gönlün de sözü” ile mahcup tavırlı Anadolu aşığı bir gönül adamı. Hikayeyi kendine has tavrı ile şöyle anlattı; “Ben Amasya Sarımeşe Köyünden Partalların Osman’ın oğluyum. Rahmetliye “Koreli Osman” derler. Babam tarihe düşkün araştırmayı seven sohbet ehli bir insandı. Köyümün Turhal’a yakınlığı sebebi ile sık sık Turhal’a gider alış verişlerimizi, ihtiyaçlarımızı karşılardı. Traktör arızalarını yaptırmak için Turhal’a giderdi. Traktör ustası Rahmetli Şaban (Şaban Ar) ile sohbet ederken, atalarımızın Amasya’ya Zile den geldiklerini, geldikleri köyün Kireçli Köyü olabileceğini söylemesi Rahmetli Şaban Usta’nın da Zile’nin Kireçli Köyünden olması“Partalların Seceresi”ni araştırmamı ileri taşımıştır. Sarımeşe de bize Partallar sülalesi derler.1800 tarihli Amasya nüfus sayım defteri bu sülalenin Zile’den geldiğini doğrular kayıtları vardır. Dedelerim,1700 lü yılların sonuna doğru babalarının vefatı ile kardeşler arasında anlaşmazlığa düşerler.Yaşadıkları Kireçli Köyünü terk etmişler.Burada tuhaf olan iki kardeşinde aynı anda göç yoluna çıkmalarıdır..Kardeşlerden Abdullah,ailesini ,koyun,sığır ve yılkı at sürülerini alarak Amasya’ya doğru göçe başlıyor.Diğer kardeşin nereye gittiği bilinmiyor.Abdullah’ın göçe, Kireçli Köyü Donaşa Yaylasından başlamış olması kuvvetlidir.Göçün,Kireçli Donaşa yaylası,Turhal Ağcaşar,Sarıkaya köyünü takiben Buzluk Dağları, Uygur Yaylaları ve Aydınca arazisi olması muhtemeldir.Konaklaya konaklaya Osmanlı Devleti zamanında Hassa askerlerinin yerleşik olduğu İlyas Köyü İle Aydınca arasındaki Efte (Şimdiki adı (Sarımeşe) arazisine yerleşiyorlar.Bu arazide birkaç yıl kalmışlar. Buranın iklimi hayvanların yaşamına pek uygun gelmemiş, zayiatları olmuş. Yakın köylüler göçmenlere pek sıcak bakmamışlar. Partallar da Köylere yerleşmek için fırsatlar kollamışlar. Partaloğlu Abdullah’ın yılkı atlarına vurduğu çok güzel bir eyeri varmış. Efteli Köyünün ileri gelenlerinden Hacı Mülazım, eyeri çok istemiş. Partaloğlu bu isteği hep geri çevirmiş. Partalların’ soğuktan hayvan zayiatları çoğalınca, Hacı Mülazım’a; “Bana köyde yer verirseniz bende size eyeri veririm” demiş.Hacı Mülazim Köy büyüğü olduğu için onun kabul ettiği göçmenleri Efteliler de köyün kenarında olmak şartıyla kabul etmişler. Partaloğlu Abdullah Efte’ye yerleşmiş. Bura da bir süre konaklamışlar. 1840 yılında 35 yaşında köyün ilk muhtarı olmuş. Partallar bu köyde dört oğlu bir kızı büyütmüşler. Yerleşilen yerin özelliği öğle vaktine kadar güneş görmemesiymiş. Hala da o bölge öyledir. Çocuklar büyümüş delikanlı olmuşlar. Efte Köyünün imamı Partalların kızı Güley’e sarkıntılık yapmış. Bunu duyan kardeşler köyün imamını ağaca bağlayıp yakmışlar. Bu olaydan sonra Efteliler Partallardan korkar olmuşlar.Olayın olduğu bölge,bu gün “İmamÖlen” diye bilinir.Buranın güneş almaması,ayrıca bu olaydan sonra Partallar çadırlarını sökerek Kaleardı na yerleşmişler.Partalların göçü ile ilgili ulaşabildiğim tarihi bilgiler bunlardır .
1972-1974 arası askerlik,1975 yılında Almanya’ya gidişimle araştırmam uzun sürdü. 1992 Yılında Koreli Osman (Babam) vefat etti. Rahmetliden bana kalan en büyük miras araştırma yapma hevesidir. Araştırmalarım Halk Edebiyatına ilgimi artırdı.. Askerliğim sırasında Turhallı bir arkadaşın sık sık Bağlama çalması beni rahatsız ediyordu. Bu duruma dayanamadım bağlamayı arkadaşın kafasında parçaladım.Ne gariptir ki askerlik dönüşü parçaladığım Bağlama’yı kucağımda bulup dost ve dertdaş oldum. Söz ile sazı bir araya getirmeye çalıştım. “Fedai” mahlasını kullanarak şiirler yazıp çalıp söylemeye başladım. Aşık Reyhani ,Aşık Mahsuni’yi,Aşık Veysel’i örnek almaya çalıştım,Amasyalı Özlemi ile arkadaş oldum.O gün bu gün Halk Aşıklığı geleneğini sürdürmeye çalışıyorum. Sosyal Medya araştırma ve inceleme yapma imkanlarımı artırdı. İnternet üzerinden “Zile Kireçli Köyü” sorgulaması yaparken Faruk Yıldız Hocama ulaştım. Bu ulaşım benim için önemliydi. Faruk Hocamın Kireçli köyünden olduğu bilgisine ulaştım. Sağ olsun Faruk Hocamda Partallar konusunda sizinde bir şeyler bileceğiniz düşüncesiyle beni sizlerle buluşturdu.”
Aşık Fedai Koç’un anlattıkları çok ilginçti. Bu esna da rahmetli babamın bana söyledikleri hatırıma geldi. Babamın anlattıkları Fedai Koç’un araştırmasında doğru yolda olduğunu destekliyordu. Düğün vesilesi ile köye gitmiştim. Kapı önünde sedirde oturmuş sohbet ediyorduk. Bu esnada arka yoldan birileri bize selam verip geçip gittiler. Babam gidenleri kastederek:
“Biraz önce gidenleri biliyor musun,bunların sülalesine Partallar denir” dediği hatırıma geldi.O gün, o giden kişiler kimdi hatırlayamıyorum. Babamın söylediği bu cümle Sarımeşeli Partalların köklerinin Zile’nin Kireçli köyünde olduğunun bir belirtisiydi. Ozan Fedai’nin isteği doğrultusunda Zile de araştırmalar yaptım ama Zile deki Partallarla ne Kireçli Köyünde ki Partalların ne de Amasya da ki Partalların ilgisinin olmadığı bilgisine ulaştım. Aşık Fedai ile Türkiye’ye geldiğinde görüşmeye çalışırız. Ozan Fedai Kültür Bakanlığı destekli etkinlilere Halk Kültürü ağırlıklı etkinliklere katılarak Halk Aşıklığı geleneğini sürdürmektedir. Amasya Üniversitesi , “Yaşayan Halk Aşığı Ozan Fedai” yi “Tez” konusu yapmıştır. Ozan Fedai bizlerden biri oldu. Emmioğlu, Dayıoğlu olduk. Ozan Fedai Zileli oldu. Sazında avazında, gurbetin acısı , Vatan’ın Milletin bekası var. Sohbet sonrası sazın sözün ne der dedik. İsteğimize Fedai Koç (Ozan Fedai) sazını sözünü birleştirerek şöyle cevap verdi..!

10.04.18
Abbas KUL


PARTALLARIN GÖÇÜ

Kireçlinin suçu nedir bilinmez
İki gardaş göç ederek kaçmışlar
Suçlu suçsuz araları bulunmaz
İki gardaş Kireçliden uçmuşlar

Davar sığır yılkıları güderek
Ağır ağır göç yolunda giderek
Genede haline şükrederek
İki gardaş farklı yere göçmüşler

Abdullahı Amasya’nın özüne
Çadır kurmuş Deli Çayın düzüne
Zayıatı çok vermiş kış yazına
Barınmaya tek Efte’yi seçmişler

Hacı Mülazımı arkadaş seçmiş
Perişan halini derdini açmış
Çadırı sökerek Efte’ye göçmüş
Mekanı haneyi orada açmışlar

Partaloğlu dört oğlu bir kızıyla
Sevinmişler yer bulmanın hazıyla
Belenerek toprağıyla tozuyla
Sürüleri her tarafa saçmışlar

Mehmet, Mustafa Güley le
Ali Mehmet’i de muhtar seçmiş
Efteli Torun Fedai Abdullah partalı
Bağbaşından Kaleardına göçmüşler

Hiç yorum yok: